กรุงเทพฯ – 11 พฤศจิกายน 2568 : Thailand SynBio Consortium รวมพลังเดินหน้าสู่ก้าวใหม่ของเศรษฐกิจชีวภาพ ในงาน “SynBio Forum 2025” เวทีสำคัญที่แสดงถึงความร่วมมือจากทั้งภาคนโยบาย สถาบันวิจัย เอกชน และเยาวชน เพื่อผลักดันชีววิทยาสังเคราะห์ให้เป็นเทคโนโลยีแห่งอนาคต ขับเคลื่อนเศรษฐกิจ สังคม และความยั่งยืนของประเทศ พร้อมทั้งเปิดตัว “Thailand SynBio Challenge” การประกวดเชิงสร้างสรรค์เพื่อเฟ้นหาคนรุ่นใหม่ที่พร้อมเปลี่ยนวิทยาศาสตร์เป็นนวัตกรรมระดับโลก
งาน SynBio Forum 2025 จัดขึ้นควบคู่กับ “Engineering Biology Symposium” ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างสหราชอาณาจักรและภูมิภาคอาเซียน เพื่อเปิดเวทีแลกเปลี่ยนมุมมองด้านการประยุกต์ใช้วิศวกรรมชีวภาพในการแก้ปัญหาความมั่นคงทางอาหาร การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และความยั่งยืนของโลก สะท้อนแนวคิดของงาน “Greater Impact through Collaboration” ที่มุ่งสร้างผลลัพธ์อันทรงพลังจากการร่วมมือกันของนานาชาติ ภายในงานได้รับเกียรติจากสุรศักดิ์ พันธ์เจริญวรกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นประธานในพิธีเปิดงาน
สุรศักดิ์ พันธ์เจริญวรกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กล่าวแสดงความยินดีต่อการลงนามความร่วมมือของภาคีเครือข่าย Thailand SynBio Consortium อย่างเป็นทางการ เพื่อเป็นกลไกเชื่อมโยงมหาวิทยาลัย สถาบันวิจัย ภาครัฐ และภาคเอกชน ภายใต้วิสัยทัศน์ “ชีววิทยาสังเคราะห์สร้างโอกาสใหม่ทางเศรษฐกิจ ขับเคลื่อนประเทศไทยสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืนบนพื้นฐานโมเดลเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว (BCG)” โดย 3 นโยบายสำคัญของกระทรวง อว. คือ การขับเคลื่อนเศรษฐกิจด้วยนวัตกรรม การพัฒนากำลังคนคุณภาพสูง และการเติบโตสีเขียว ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนา SynBio ของไทย
ด้านเกรียงไกร เธียรนุกุล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) กล่าวว่า ปีนี้งาน “SynBio Forum 2025” จัดขึ้นภายใต้หัวข้อ “Greater Impact through Collaboration” หนึ่งในวาระสำคัญ คือ การประกาศเครือข่ายต่อหน้าสาธารณชน ด้วยการลงนามในความร่วมมือฯ Thailand SynBio Consortium ซึ่งจะเป็นการแสดงพลังของ “One Thailand Team” ที่จะร่วมกันขับเคลื่อนอนาคตนวัตกรรมชีวภาพของไทย นำผลงานวิจัยเชิงลึกไปสู่การใช้ประโยชน์เชิงอุตสาหกรรมอย่างแท้จริง
ปัจจุบันส.อ.ท. มีทั้งหมด 47 กลุ่มอุตสาหกรรม โดยมี 46 กลุ่มอุตสาหกรรม เป็นอุตสาหกรรมดั้งเดิม ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมที่มีมูลค่าเพิ่มต่ำ การปรับเปลี่ยนของเทคโนโลยี ทำให้อุตสาหกรรมเดิมไม่สามารถแข่งขันได้ สิ่งเดียว คือ การขับเคลื่อนเศรษฐกิจด้วยนวัตกรรม ได้แก่อุตสาหกรรมเทคโนโลยีชีวภาพ (ไบโอเทค)
“สิ่งที่เหนือกว่า ไบโอเทค คือ ชีววิทยาสังเคราะห์ หรือ SynBio ถือเป็น “แนวรบใหม่” ของนวัตกรรมอุตสาหกรรม ที่จะทำให้ชีววิทยาเป็นกลไกสำคัญของเศรษฐกิจยุคใหม่ เป็นอีกจุดที่มีศักยภาพในการแข่งขัน ความร่วมมือสำคัญกับพันธมิตรในต่างประเทศ เช่น สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) สถาบันเทคโนโลยีขั้นสูงเซินเจิ้น (SIAT) จากจีน เจโทร จากญี่ปุ่น ซึ่งจะช่วยยกระดับ SynBio ของไทยในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ” เกรียงไกร กล่าว
ดร.สิริพร พิทยโสภณ รองผู้อำนวยการสำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) กล่าวถึงบทบาทสำคัญของหน่วยงานที่เป็นกลไกกลางเชื่อมโยงภาคส่วนต่าง ๆ ให้ร่วมขับเคลื่อนประเทศไทยให้ก้าวสู่การเป็นศูนย์กลางด้าน SynBio ของภูมิภาค พร้อมกล่าวถึงความร่วมมือระหว่าง สอวช. กับ UNESCO ในการพัฒนาแนวทางหลักสูตร Engineering Biology เพื่อวางรากฐานสู่ระดับสากล
กิตติพงศ์ ลิ่มสุวรรณโรจน์ กรรมการบริหาร สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) กล่าวว่า ตลอด 5 ปีที่ผ่านมา ภาคีเครือข่ายช่วยขับเคลื่อนและผลักดัน SynBio Technology ในไทย โดยปัจจุบันมีภาคีเครือข่าย 14 องค์กร แสดงเจตจำนงทำงานร่วมกัน ทั้งนี้ส.อ.ท.เป็นภาคีเครือข่ายของสอวช. สำหรับผลงานรูปธรรมของภาคีเครือข่าย เช่น แผนที่ชีววิทยา (SynBio Roadmap) การพัฒนา Upskill และ Reskill สตาร์ทอัปที่ได้รับทุนจากกองทุนพัฒนาขีดความสามารถทางการแข่งขัน ผลักดัน Commerization วันนี้มีการจัดตั้ง Thailand SynBio Consortium ซึ่งสอดคล้องกับโมเดล BCG ที่ช่วยให้เราก้าวกระโดดในการสร้างนวัตกรรม
สำหรับความคืบหน้าของภาคีเครือข่ายฯ และการริเริ่มโครงการ gene editing ในมันสำปะหลังไทย ซึ่งไม่ถือเป็นการดัดแปรพันธุกรรม (non GMOs) โดยเป็นความร่วมมือระหว่างนักวิจัย ภาครัฐ และภาคอุตสาหกรรมทั้งในและต่างประเทศ เป็นต้นแบบสำหรับการปรับแต่งพันธุ์อื่น ๆ ที่อุตสาหกรรมต้องการได้ เช่น พัฒนามันสำประหลัง ซึ่งเป็นพืชอุตสาหกรรมพันธุ์ไทยที่ต่อต้านโรคใบดำ เป็นต้น
ผศ. ดร.พูลศักดิ์ โกษียาภรณ์ รองผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) กล่าวถึงบทบาทของกองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (ววน.) ที่จะสนับสนุนกิจกรรมของ Thailand SynBio Consortium
ผศ. ดร.กานดา บุญโสธรสถิตย์ ผู้อำนวยการหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ (บพข.) กล่าวเสริมถึงความสำคัญของชีววิทยาสังเคราะห์ที่จำเป็นต้องได้รับการสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง เพื่อผลักดันให้ต่อยอดสู่การพัฒนาเศรษฐกิจ BCG และ ดร.จิตติ มังคละศิริ รองผู้อำนวยการหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนากำลังคน และทุนด้านการพัฒนาสถาบันอุดมศึกษา การวิจัยและการสร้างนวัตกรรม (บพค.) กล่าวแสดงความมุ่งมั่นในการการสนับสนุนงานวิจัยขั้นแนวหน้า พัฒนากำลังคน และโครงสร้างพื้นฐานเพื่อขับเคลื่อนชีววิทยาสังเคราะห์ของประเทศไทย
ภายในงาน SynBio Forum 2025 มีการจัดเวทีเสวนาและกิจกรรมสำคัญตลอดทั้งวัน เพื่อเชื่อมโยงงานวิจัย นโยบาย และอุตสาหกรรมด้านชีววิทยาสังเคราะห์ของไทยกับความร่วมมือระดับโลก โดยมี Session พิเศษที่จัดร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ในการนำเสนอธุรกิจและเทคโนโลยีด้านชีววิทยาสังเคราะห์จากนานาประเทศ เพื่อแสดงถึงศักยภาพของธุรกิจนวัตกรรม (Innovation Driven Enterprise) ในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจชีวภาพ เพื่อส่งเสริมการเชื่อมโยงการวิจัยสู่ภาคอุตสาหกรรมและสร้างโอกาสความร่วมมือทางธุรกิจระหว่างนักลงทุนไทยกับพันธมิตรต่างประเทศ
อีกหนึ่งกิจกรรมไฮไลท์ของงานปีนี้คือการแข่งขัน Thailand SynBio Challenge 2025: Designing the Protein for Tomorrow ที่เปิดเวทีให้นักศึกษาและนักวิจัยรุ่นใหม่จากทั่วประเทศ นำเสนอแนวคิดด้านชีววิทยาสังเคราะห์เพื่อออกแบบโปรตีนแห่งอนาคตที่ตอบโจทย์อุตสาหกรรมและความยั่งยืน โดยมีผู้สนใจเข้าร่วมส่งไอเดียประกวดกว่า 29 ทีม และมีทีมที่ผ่านการคัดเลือก จำนวน 9 ทีม จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล โรงเรียนกำเนิดวิทย์ มหาวิทยาลัยพะเยา โรงเรียนนิวตัน (The Newton Sixth Form School) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย รังสิต และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี โดยผู้ชนะ 3 ทีมจะได้รับรางวัลเดินทางไปศึกษาดูงาน ณ สถาบันเทคโนโลยีขั้นสูงเซินเจิ้น (SIAT) เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และสร้างเครือข่ายกับนักวิจัยระดับนานาชาติ
งาน SynBio Forum 2025 เป็นการรวมพลังของภาครัฐ เอกชน และสถาบันวิชาการ พร้อมด้วยพันธมิตรจากหลายประเทศ เพื่อยกระดับประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางนวัตกรรมชีววิทยาสังเคราะห์แห่งภูมิภาคอาเซียน